شهيد دكتر مصطفي چمران ،دانشمند برجسته جهاني الكترونيك،معلم متعهدو عارف وارسته و فرمانده اي بي نظير كه در لبنان و ايران حماسه ها آفريد زندگي پر ماجرا و سرشار از عشق خود را از سال 1311 در تهران آغاز نمود     شهيد چمران تحصيلات خود را در دبيرستان اقتصاديه در محله عودلاجان تهران ، دبيرستان دارالفنون  و سپس البرز طي نمود و با كسب رتبه پانزدهم در كنكور ورودي پاي به دانشكده فني دانشگاه تهران گذاشت و همانند همه سالهاي تحصيلي شاگرد ممتاز دانشكده فني در رشته برق گرديد.

وي با استفاده از بورس تحصيلي براي ادامه تحصيل عازم امريكا شد و پس از دو سال فوق ليسانس خود را از دانشگاه تگزاس دريافت نمود .

 وي پس از گذراندن دوره دكترا عازم يكي از مهمترين دانشگاههاي آمريكا ، دانشكده بركلي در كاليفرنيا شد و در مدتي حدود دو سال دكتراي خود را در رشته الكترونيك و يكي از پيچيده ترين و مهمترين مسائل روز فيزيك با درجه ممتاز دريافت نمود و جز’ معدود دانشمندان جهان در اين رشته قرار گرفت.

بعد از 15 خرداد خونين و همچنين بعد از شكست اعراب در جنگ 1967 با رژيم اسراييل يكباره همه موقعيت علمي و امكانات مادي را رها ساخت و براي كسب آموزش نظامي در زمان حكومت مرحوم جمال عبد الناصر راهي مصر شد . او دو سال در مصر ماند و دوره هاي جنگ چريكي و علوم نظامي را آموخت و بعد از فوت ناصر به دعوت رهبر شيعيان لبنان امام موسي صدر راهي لبنان شد. وي در جنوب لبنان در مرز اسراييل با آماده سازی جوانان شيعي و با رهبري امام موسي صدر حركت محرومين و سپس حركت امل را پايه گذاري نمود و در لبنان براي اولين بار مسلحانه مقابل اسراييل ايستاد و نيروهاي زهی اسراييل را از تل سود در جنوب لبنان بيرون راند.

دكتر چمران پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران بعد از مدت 21 سال پاي به ايران نهاد و به زيارت رهبر كبير انقلاب شتافت و به توصيه ايشان در ايران ماند و دست به كار تربيت و آموزش 2 دوره پاسداران سپاه و آگاه سازي مردم از موقعيت انقلاب و حوادث شيرين     و تلخ لبنان  شد .

دكتر چمران مسئوليت معاونت نخست وزيري را پذيرفت و در مرداد ماه 58 هنگامي كه پاوه در آتش محاصره مي سوخت در وسط حلقه با بالگرد بر زمين نشست و بعد از يك نبرد شهادت طلبانه و ايثارگرانه حلقه محاصره پاوه را شكست و سرتاسر منطقه كردستان را از جنوب تا سردشت از حضور ضد انقلاب پاك نمود و حماسه اي فراموش نشدني از خود به جاي گذاشت .

دكتر چمران به فرمان امام خميني (ره) به وزارت دفاع منصوب شد و باز سازي اصلاحات بنيادين را در ارتش جمهوري اسلامي ايران آغاز نمود. او در اولين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي شركت كرد و به نمايندگي مردم تهران به مجلس راه يافت ، شهيد چمران پس از حمله ناجوانمردانه عراق به ايران در 7/7/59 به همراه مقام معظم رهبري عازم اهواز شدو نبرد و دفاع بي امان خود را عليه نيروهاي متجاوز از همان بدو ورود آغاز نمود.

دكتر چمران با بكارگيري تمام امكانات موجود ، خط دفاعي محكمي از نيروهاي داوطلب مردمي ، در وسعتي حدود 100 كيلومتر مربع به وجود آورد. وي در ادامه به آزادسازي ارتفاعات الله اكبر و سپس دهلاويه همت گماشت . و بالاخره پس از شهادت شهيد سرگرد ايرج رستمي فرماند دهلاويه به منطقه رفت و تا فرمانده جديد را توجيه و معرفي نمايد .

كه در ظهر روز 31 خرداد 1360 با تركش خمپاره 60 دشمن متجاوز در حالي كه فرمانده جديد شهيد سرگرد مقدم پور و يار ديگر او در كنار ش روي خاكريز دهلاويه ايستاد بود روي در افق دهلاويه كشيدند و در حين انتقال به بيمارستان اهواز  به ملكوت اعلا پيوستند و دل ميليونها انسان آزاده را در سراسر دنيا جريحه دار ساختند.

زندگي ظاهري او در ظهر خونين دهلاويه غروب نمود و از هر قطره خون او غنچه اي شكفت كه نسيم عشق و محبت و آزادگي و شهادت در سر تا سر گيتي پراكنده ساخت . يادش به خيرو راهش پر رهرو باد

«اللّهم العن الجبت والطّاغوت»